Toespraak van onze voorzitter t.g.v. de winterzonnewendereceptie op 20 december 2025

Goedemorgen dames en heren,  vrienden, beminde ongelovigen  

Ik heet jullie allemaal van harte welkom op deze winterzonnewende met receptie, aangeboden door de Vrijzinnige gemeenschap van Oostkamp, bestaande uit het Vrijzinnig Centrum De Molensteen en het Humanistisch Verbond.

Zoals elk jaar sta ik eerst even  stil bij onze publieke activiteiten van  het bijna afgelopen   jaar.

Met de Molensteen konden we dit jaar opnieuw drie lezingen en 1 muzikaal evenement organiseren.

De eerste lezing vond plaats op 4 februari. Toen kwam neuroloog prof Engelborghs,  onder zeer grote opkomst spreken over de stand van zaken inzake dementie. We stuurden de slides van die lezing op vraag van velen naar de leden van de Molensteen. …..Geheugensteuntje

Op 8 mei kwam  voormalig VRT journalist  Jan Balliauw een zeer gesmaakte lezing geven met als titel “Oekraine, splijtzwam tussen Rusland en het Westen”.

Op 2 oktober  kwam de Pools -Belgische filosofe Alicja Geschinska een eveneens  zeer gewaardeerde lezing geven met als titel “democratie onder druk: vrijheid in moeilijke tijden”. Een paar van haar aanbevelingen waren om zich vertrouwd te maken met diverse maatschappelijke en politieke denkbeelden, je schouders niet ongeïnteresseerd op het halen en ook het pluralisme te omarmen. Verder : op je hoede te zijn voor politici en tendensen die angst cultiveren en onverdraagzaam zijn tegenover andersdenkenden.

Ik wil hier nog even verder borduren op deze waardevolle gedachten.

Het gereputeerde blad ‘the Economist’ publiceert jaarlijks een zgn democracy index. Op basis van 60 indicatoren wordt de kwaliteit van de democratie gemeten in ongeveer 170 landen. De vraag is dan in welke mate ze garant staan voor pluralisme, burgerlijke vrijheden, eerlijke verkiezingen, onafhankelijkheid van de rechterlijke macht etc. In 2024 kregen slechts een 20 tal landen het label ‘full democracy’, en hun aantal neemt met de jaren af. België, Israël en de VS kregen het label ‘onvolmaakte  democratieën’. Heel wat landen, steeds meer overigens, krijgen het label “‘autoritair” zoals  Rusland, China. Persoonlijk zou ik daar momenteel ook de VS onder Trump aan toevoegen nu hij regeert met zgn ‘executive orders’, een soort decreten,  en dat zonder tussenkomst van de wetgevende macht , zijnde het Congres. Verder valt hij zeer geregeld de rechterlijke macht aan, zeker als die hem veroordeelt zoals in diverse zaken, teveel om op te sommen. Het is de rechterlijke macht die de burger moet beschermen tegen onwettig optreden van de uitvoerende macht, maar in de VS moet momenteel niet veel op het Supreme court gerekend worden nu 5 à 6 van de 9 rechters hondstrouwe  Trump loyalisten zijn, zoals destijds de rechters in het Volksgerichtshof tijdens het nazitijdperk, want allemaal leden van de nazipartij NSDAP. Kortom de zgn checks and  balances zijn volgens mij momenteel sterk uit balans in de VS.   

Het narratief dat een zgn autocratie , de idee van een ‘sterke leider’,  beter is dan de democratie kent zo te zien steeds meer aanhang. In een recent interview in het Vrije Woord zegt Dirk Verhofstadt volgens een niet nader door hem gespecifieerde peiling dat een kwart van de Belgen geen probleem zou hebben met een autocratie. Bij jongeren zou dat zelfs een derde zijn. Het is ironisch dat mensen zoals Trump en z’n MAGA beweging zich afzetten tegenover de zgn elite, terwijl ze er zelf deel van uitmaken, maar aan de buitenwereld vertellen dat ze voor de gewone man werken, voor het volk, tegen de zogenaamde elite. De regering Trump zit vol met miljardairs. En zelf kan ik maar niet begrijpen dat de gewone man, door op miljardairs als Trump, Orban en Babis (Tjechië) te stemmen, objectief  tegen zijn eigen belangen stemt, want die miljardairs gaan de publieke zaak nooit genegen zijn, maar wel eerder hun portefeuille.

Ook in België gaan er regelmatig  stemmen op tegen bvb zgn activistische rechters (Theo Francken) en dienen zich lokaal gevaarlijke evoluties aan, die de burgerlijke vrijheden aantasten. In Ninove bvb werd recent het uitdelen van flyers op de markt door een vakbond verboden door de burgemeester. Naar verluidt worden in het stadsmagazine van Ninove  foto’s van gekleurde mensen of mensen met een hoofddoek vermeden sinds Forza Ninove daar aan de macht is. 

De weg naar een autocratisch staatstype verloopt doorgaans als volgt: eerst de verkiezingen winnen, en vervolgens je kapitaal krachtige vrienden de media laten opkopen en de kieswetgeving wijzigen. Voorbeelden:  het Hongarije van Orban en de VS onder Trump: deze laatste heeft bvb de publieke omroepen als NPR en PBS hun toelagen afgenomen en is druk bezig om kiesdistricten te hertekenen zoals in Texas (gerrymandering). In Frankrijk is er momenteel ook een concentratie in de sector van de media gaande met name via miljardair Vincent Bolleré, een aanhanger van extreem rechts (RN).

Ik sluit dit zijsprongetje af met een citaat van Plato : wie zich niet interesseert voor de publieke zaak , zal uiteindelijk door idioten geregeerd worden. Ik zou daar nu aan toevoegen: en door populistische autocraten.          

Nu terug naar onze activiteiten.

De laatste in de reeks van vier vond plaats op 13 november ll . Het was es  iets anders dan een klassieke lezing, nl muziek en gedichten, gelinkt aan WO1, onder de noemer ‘Oorlogstemmen’ , gebracht door Guy Verlinde, een bluesmuzikant.  Het was een boeiende muzikale avond met links naar de actualiteit.    

Ik maak van deze gelegenheid gebruik om  elkeen te danken die op onze activiteiten was en/of  deze bekend maakte : de Molensteen bestaat voor en door mensen en dat bent U allen. Het verheugt me dat ons ledenaantal in stijgende lijn is en nu bijna 200 bedraagt.

Meteen doe ik ook een oproep  om uw lidmaatschap van de Molensteen te vernieuwen of om lid te worden: is een kleine investering van 15 € met een hoog dividend, nl 2 gratis drankbonnetjes per lezing die u bijwoont.

Neem ook af en toe een kijkje op onze website en die van het Huis van de mens, alwaar u onder meer een rubriek vindt over diverse vormen van  vrijzinnige dienstverlening en activiteiten.   

Nu naar 2026. Wat hebben wij, de Molensteen , in 2026 in de aanbieding ?

Op 3 maart  komt Raymonda Verdyck , voormalig CEO van het GO en momenteel voorzitster van de Mensnu een lezing geven over de vrijmetselarij met als co-titel  ‘de tempelpoort op een kier’.

Op 12 mei komt Ludo De Brabander van de vzw Vrede  spreken over Palestina- Israel

Voor het overige ligt het programma nog niet vast

Dames en heren,  vrienden, ik ben lang genoeg aan het woord  geweest . Het is nu tijd voor een onderlinge gezellige babbel met een natje en een droogje, dat alles met een streepje muziek er bij . Dank daarvoor aan  traiteur Marc en aan de Receptionisten.

Ik besluit met jullie namens het bestuur van de Molensteen straks  prettige  kerstdagen toe te wensen  en een inspirerend 2026 op alle vlakken .

Ik dank iedereen voor z’n aanwezigheid hier en stel voor verder het glas nogmaals  te heffen op een voorspoedig, gelukkig  en gezond 2026.

Ik dank u voor uw aandacht